# El & Ayak Egzaması

El ve ayak egzaması, avuç içi, parmaklar ve tabanlarda kuruluk, kaşıntı ve çatlaklarla seyreder; ıslak işlerde ve nemli-terli ayakkabıda tekrarlayan tahrişle kötüleşir.

Part of: [Egzama (Dermatit)](https://clinoviaturkey.com/hastaliklar/egzama/)

## Belirtiler ve bulgular

- Avuç içi ve parmak yanlarında kaşıntılı kuruluk, kızarıklık ve pullanma
- Parmak aralarında ve topuklarda ağrılı çatlaklar (fissür) ile kanamalı yarıklar
- El yanlarında kaşıntılı, su dolu küçük kabarcıklar (dishidrotik döküntü)
- Sürekli temasla derinin kalınlaşması, sertleşmesi ve tırnak değişiklikleri

## Nedenler ve tetikleyiciler

- Islak iş: sık el yıkama, deterjan, çözücü ve eldiven içi terle bariyer hasarı
- Nikel, kauçuk ve kimyasallara temas eden mesleklerde alerjik zeminin eklenmesi
- Terli, havalanmayan ayakkabı ve mantar enfeksiyonunun tetikleyici rolü
- Zayıf deri bariyeri, soğuk-kuru hava ve stresle alevlenen kronik seyir

## Tedavi yaklaşımımız

- Eldiven ve yoğun emolyent stratejisi: koruyucu bariyer ve düzenli nemlendirme planı
- Kortizonsuz iltihap yönetimi: kalsinörin ve PDE-4 inhibitörleriyle kaşıntının yatıştırılması
- Şüpheli olguda yama testi ve ıslak-iş tetikleyicilerinin belirlenip kesilmesi
- Dirençli olguda el-ayağa yönelik NB-UVB fototerapi ve sistemik değerlendirme

## Diğer tedaviler

- [Kortizonsuz Topikal Plan](https://clinoviaturkey.com/tedaviler/kortizonsuz-topikal-plan/): Kortizonsuz topikal plan; kalsinörin inhibitörleri, PDE-4 inhibitörleri ve seramidli bariyer onarımını birleştirerek iltihabı yan etki yükü olmadan kontrol eder.
- [Alerji & Yama Testi](https://clinoviaturkey.com/tedaviler/alerji-yama-testi/): Yama testi, temas egzamasına yol açan alerjenleri belirler. 40'ın üzerinde alerjen paneli sırta uygulanır, okumalar birkaç güne yayılır ve kaçınma listesi çıkarılır.
- [NB-UVB Fototerapi](https://clinoviaturkey.com/tedaviler/nb-uvb-fototerapi/): 311 nm dar bant UVB, sedef ve egzamada iltihabı baskılayan kortizonsuz bir tedavidir. Haftada 2–3 seans uygulanır, tipik kür 20–30 seanstır ve yanıt PASI/EASI ile izlenir.
- [Biyolojik Tedaviler](https://clinoviaturkey.com/tedaviler/biyolojik-tedaviler/): Biyolojik ilaçlar, sedefte IL-17 ve IL-23, egzamada IL-4/13 gibi hedefleri seçici baskılar. Orta-şiddetli, dirençli hastalıkta tarama sonrası düşünülür.

## Sık Sorulan Sorular

### El egzamam neden bir türlü iyileşmiyor?

Eller gün boyu su, sabun ve kimyasallarla temas ettiği için bariyer sürekli yeniden hasarlanır ve iyileşme yarıda kalır. Kalıcı düzelme için tetikleyicinin belirlenmesi, eldiven ve yoğun nemlendirme alışkanlığı şarttır. Bu koruma sağlanmadan hiçbir krem tek başına yeterli olmaz.

### Çatlaklar için ne yapmalıyım?

Ağrılı çatlaklar bariyerin ileri derecede kuruduğunun işaretidir. Yoğun seramidli merhemler, gece kapama bakımı ve ıslak işlerde eldiven kullanımı çatlakların kapanmasına yardımcı olur. Clinovia'da kortizonsuz iltihap tedavisini bariyer onarımıyla birleştirerek yeni çatlak oluşumunu azaltmayı hedefleriz.

---
Source: https://clinoviaturkey.com/hastaliklar/el-ayak-egzamasi/ · Clinovia · last reviewed 2026-10-02 · Full clinic profile: https://clinoviaturkey.com/llms-full.txt
